مرس چوب

مرس چوب، (مرس نام درخت کاج است در خطه شمال کشور) برندی نام آشنا در صنعت تولید ترموو به روش استانداردهای روز اروپا (آلمان و فنلاند) می باشد که با 8 سال سابقه فعالیت و تولید اکنون در خدمت شماست. این برند متعلق به کارخانه تولیدی شرکت اتی تدبیر دیبا (سهامی خاص) می باشد.

اصلاح چوب به روش اشباع

  • 1399-11-29

همان طور که در مقاله‌­های قبل نیز گفته شد چوب و فرآورده‌­های چوبی علاوه بر اینکه کاربرد­های زیادی دارند، دارای معایب فنی مهمی نیز می­‌باشند. به همین دلیل به اصلاح چوب می­‌پردازند. هم­چنین اشاره کردیم یکی از اهداف اصلاح چوب این است که از آن در برابر آسیب­‌های بیولوژیکی و اقلیم­شناسی حفاظت کند. در مقاله­‌ی قبلی درباره­‌ی یکی از روش­های اصلاح چوب به نام اصلاح آنزیمی صحبت کردیم. امروز در مورد اصلاح به روش اشباع چوب صحبت خواهیم کرد.

همان طور که می­‌دانید چوب­‌ها دارای حفرات و خلل هستند. همین خلل و حفرات در روش اشباع، توسط یک ماده خنثی مانند منومر به صورت مایع پر می­‌شوند و بعد از آن در داخل چوب منومر تبدیل به پلیمر می­‌شود. کلمه­‌ی اشباع چوب به اشتباه، رایج شده است. در صورتی ­که همان تیمار چوب (Treatment) یا در اصل Impregnation محسوب می­‌شود. این روش برای بهبود یافتن یکی از خواص مورد نظر در چوب به کار می­‌رود.

جالب است بدانید که قدمت این روش در صنعت چوب به ۱۵۰ سال می­‌رسد. دو روشی که برای این کار مرسوم است یکی روش بتل یا سلول پر و دیگری روش روپینگ یا سلول خالی است. در روش بتل سلول­‌های چوب را پر از مواد حفاظتی می­‌کنند در صورتی که در روش دوم مواد فقط دیواره­‌ی سلولی را آغشته می­‌کند.

 

اصلاح چوب روش اشباع
اصلاح چوب روش اشباع

 

روش اشباع انواع مختلفی دارد؛ از جمله اشباع با رزین­‌ها و اشباع چوب با فورفوریل الکل.

اشباع با رزین­ها:

با رزین­‌های ملامین فرم آلدئید، متیلول ملامین فرم آلدئید، فنول فرم آلدئید و اوره فرم آلدئید تیمار چوب انجام می­‌شود. معیارهاي موثر توسط Seborg و  Stamm بیان شد؛ اولین معیار این است که مولکول­‌های رزین بتوانند در حلال­‌های قطبی حل شوند در واقع باید قابل حل باشند. دوم اینکه این مولکول‌­ها باید به طور چشم­گیری قطبی باشند. و سوم اینکه اندازه‌­ی مولکولی آن­‌ها در هنگام نفوذ به داخل دیواره­‌ی سلولی اهمیت دارد برای همین در مواقعی که نیاز می‌­شود رزین یا به پلیمرهای کوچک تبدیل و یا تجزیه می­‌شود.

 

اصلاح چوب روش اشباع
اصلاح چوب روش اشباع

 

فرآیند­های بر پایه اشباع با رزین، فرآیند­های Imperg and Comperg می­‌باشند که در آن­‌ها اشباع چوب با رزین­‌های فنولی مورد استفاده قرار می­‌گیرد. فرآیند Indurite نیز به این صورت است که چوب را با محلول­‌های پلی ساکاریدی اشباع می­‌کنند و به مدت ۲۴ ساعت یا یک شبانه روز در یک منطقه‌­ی سرپوشیده نگهداری می­‌کنند سپس در دمای بالا با وجود کاتالیزور در کوره حرارت می­‌دهند که این حرارت باعث می‌­شود پلی ساکاریدها به پلیمر تبدیل شوند. این فرآیند منجر به بهبود در ثبات ابعادی و سختی چوب اصلاح شده می­‌شود.

اشباع با فورفوریل الکل:

این فرآیند به مرحله تجاری رسیده است و به صورت صنعتی به کار می­‌رود. در این فرآیند در حضور کاتالیزور و از فورفوریل الکل مورد استفاده قرار می­‌گیرد. یکی از کاتالیزور­هایی که بیش از۵۰ سال پیش برای اصلاح چوب به روش اشباع با فورفوریل الکل توسط Stamm به کار رفته است کلرید روی می‌باشد. کاتالیزورهای دیگری که می­‌توان نام برد شامل اسید فرمیک، اسید سیتریک و سایر اسیدهای ضعیف و انیدریدهای حلقوی می‌­باشد. در این روش یعنی اصلاح با فورفوریل الکل ۲ مرحله طی می­‌شود؛ یکی مرحله‌­ی اشباع با فورفوریل الکل و دیگری انجام واکنش در حرارت بالا است.

از نتایج این روش می­‌توان به مقاوم شدن چوب در برابر پوسیدگی و افزایش ثبات ابعادی اشاره کرد.


نویسنده: پرنیان سیاه‌وشی

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *